يکي از دلايل بيکاري در اقتصاد ( علاوه بر جست و جوي شغل، قانون حداقل دستمزد و اتحاديه هاي کارگري ) توسط نظريه ي دستمزد کارايي توضيح داده مي شود. طبق اين نظريه، اگر دستمزدها بالاتر از سطح تعادل قرار گيرند فعاليت بنگاه ها کاآمدتر خواهد بود. بنابراين تعيين دستمزد در سطحي بالاتر از دستمزد تعادلي هر چند منجر به ايجاد بيکاري از طريق مازاد عرضه ي نيروي کار مي شود ولي براي بنگاه سودآور است؛ به طرق مختلف، بيکاري ناشي از «دستمزد کارايي» مشابه بيکاري ناشي از «قانون حداقل دستمزد» و «اتحاديه هاي کارگري» است. در هر سه حالت، بيکاري نتيجه ي تعيين دستمزدها در سطحي بالاتر از سطح دستمزد تعادلي است. جايي که مقدار عرضه ي نيروي کار بيش از مقدار تقاضاي آن مي شود. با وجود اين يک تفاوت مهم نيز وجود دارد. «قانون حداقل دستمزدها» و «اتحاديه هاي کارگري» باعث مي شوند تا بنگاه ها نتوانند هنگام وجود مازاد عرضه ي نيروي کار دستمزد را کاهش دهند. در نظريه ي دستمزد- کارايي لزوماً چنين محدوديتي براي بنگاه ها به وجود نمي آيد زيرا ممکن است براي بنگاه ها بهتر باشد که دستمزدها را در سطحي بالاتر از سطح تعادل تعيين کنند.
به چه دليل بنگاه ها تمايل دارند تا دستمزد را در سطحي بالا تعيين کنند؟ به دلايل مختلف اين تصميم غيرمنطقي است زيرا دستمزدها بخشي از هزينه هاي توليدي بنگاه اند. معمولاً انتظار طبيعي اين است که بنگاه هاي حداکثرکننده ي سود تمايل داشته باشند تا هزينه ها ( و همچنين دستمزدها ) را تا حد امکان کاهش دهند.
ايده ي جديدي که در نظريه ي دستمزد کارايي وجود دارد اين است که پرداخت دستمزد بالاتر مي تواند باعث افزايش سودآوري بنگاه شود زيرا کارايي کارگران بنگاه نيز احتمالاً افزايش خواهد يافت.
انواع نظريه هاي دستمزد-کارايي وجود دارند. هر کدام از اين نظريه ها علت پرداخت دستمزد بالاتر از سوي بنگاه ها را به روشي متفاوت تفسير مي کنند. در ادامه به بررسي چهار نوع از اين نظريه ها مي پردازيم.
سلامتي کارگران
نخستين و ساده ترين نظريه ي دستمزد-کارايي بر ارتباط بين دستمزدها و سلامتي کارگران تأييد دارد. پرداخت دستمزد بالاتر به کارگران باعث تغذيه ي بهتر آن ها و رژيم غذايي مغذي تر مي شود، نتيجه آن که کارگران با تغذيه ي بهتر، سالم تر خواهند بود و بازدهي آن ها بيش تر مي شود. بنگاه به تدريج متوجه مي شود که پرداخت دستمزد بالاتر و داشتن کارگران سالم و مولد در مقايسه با بنگاه هايي که دستمزد کم تر پرداخت مي کنند و کارگراني ناسالم و غيرمولد دارند منجر به سودآوري بيش تر خواهد شد.
اين نوع نظريه ي دستمزد-کارايي مربوط به بنگاه هاي کشورهاي ثروتمند مانند ايالات متحده امريکا نيست. در اين کشورها دستمزدهاي تعادلي براي اکثر کارگران بالاتر از سطح حداقل نيازهاي خوراکي آن هاست. بنگاه هاي اين کشور ها به هيچ وجه ديگر اين مسئله نيستند که پرداخت دستمزدهاي تعادلي ممکن است موجب به خطر انداختن سلامتي کارگران شود.
اين نوع نظريه ي دستمزد- کارايي مربوط به بنگاه هاي کشورهاي در حال توسعه است که سوء تغذيه کارگران و غذاي ناکافي مشکل مشترک آن هاست. مثلاً در اکثر شهرهاي کشورهاي فقير آفريقايي نرخ بيکاري بالاست. در اين کشورها بنگاه ها به علت وجود همين واقعيت ( به خطر افتادن سلامتي کارگران ) از کاهش دستمزدها خودداري مي کنند زيرا باعث کاهش سلامتي و کارايي کارگران مي شوند. به عبارت ديگر نگراني بنگاه ها در مورد تغذيه و سلامتي کارگران به خوبي توضيح مي دهد که با وجود مازاد نيروي کار چرا بنگاه ها دستمزدها را کاهش نمي دهند.
جا به جايي کارگران
دومين نوع نظريه ي دستمزد-کارايي بر ارتباط بين دستمزد و جابه جايي کارگران تأکيد دارند. کارگران به دلايل مختلف شغل خود را ترک مي کنند. به دليل اشتغال در ساير بنگاه ها، به دليل مهاجرت به ساير نقاط کشور، و به دليل خروج از بازار کار و امثال آن. فراواني خروج از بنگاه به مجموعه اي از کل عوامل جذب يا انگيزه هايي بستگي دارد که کارگران با آن ها روبه رو هستند. اين عوامل شامل منافع ترک بنگاه و منافع ادامه ي کار در بنگاه مي شوند. بنابراين يک بنگاه مي تواند با پرداخت دستمزد بيش تر، از خروج يا جابه جايي کارگران جلوگيري کند.
به چه دليل جابه جايي و نقل و انتقال کارگران از نظر بنگاه مهم است؟ علت اصلي اين است که استخدام و آموزش کارگران جديد براي بنگاه ها پرهزينه است. علاوه بر اين، حتي پس از آموزش کارگران، کارگران جديد استخدام شده به اندازه ي کارگران ماهر قبلي مولد نيستند. بنابراين بنگاه هايي با گردش و انتقال نيروي کار زيادتر داراي هزينه هاي توليد بيش تر هستند. از اين رو بنگاه ها احتمالاً متوجه خواهند شد که پرداخت دستمزد بالاتر از سطح دستمزد تعادلي، موجب کاهش جابه جايي کارگران و افزايش سودآوري مي شود.
کوشش کارگران
سومين نوع نظريه ي دستمزد-کارايي بر ارتباط بين دستمزدها و تلاش کارگران تأکيد دارد. در بسياري از مشاغل، کارگران در مورد ميزان تلاش خود در کار، يا اين مسئله که تا چه حد سخت کار کنند با احتياط عمل مي کنند. در نتيجه بنگاه ها بر کار کارگران نظارت دارند و کارگراني که از انجام مسئوليت هاي خود طفره مي روند اخراج مي شوند. البته تمامي کارگران کم کار فوراً اخراج نمي شوند زيرا نظارت بر کار کارگران و تشخيص کم کاري آنان براي بنگاه بسيار پرهزينه است. يک بنگاه مي تواند با پرداخت دستمزدهاي بالاتر از سطح تعادل باعث تلاش بيش تر کارگران و جلوگيري از کم کاري آنان شود. پرداخت دستمزدهاي بالاتر باعث تشويق کارگران به حفظ شغل خود مي شود و در نتيجه کارگران انگيزه ي بيش تري براي تلاش بيش تر به دست مي آورند.
اين نوع خاص از نظريه ي دستمزد-کارايي شبيه نظريه ي قديمي مارکسيست هاست، طبق نظريه ي «ارتش ذخيره ي بيکاران»، مارکس عقيده داشت که کارفرمايان از بيکاري سود مي برند زيرا با تهديد کارگران به اخراج مي توانند باعث بهره کشي بيش تر از آنان شوند. در انواع مختلف نظريه ي دستمزد- کارايي مربوط به تلاش کارگران، بيکاري يک نقش مشابه ايفا مي کند. اگر دستمزد در سطحي تعيين شوند که عرضه و تقاضا برابر شوند، کارگران تلاش کم تري خواهند کرد زيرا اگر اخراج شوند فوراً در يک بنگاه ديگر با همان دستمزد استخدام خواهند شد. بنابراين بنگاه ها دستمزد را در سطحي بالاتر از دستمزد تعادلي قرار مي دهند تا بيکاري ايجاد شود و کارگران شاغل انگيزه ي بيش تري براي کار و تلاش داشته باشند و نتوانند از انجام مسئوليت هاي کاري خود شانه خالي کنند.
شايستگي کارگران
چهارمين و آخرين نظريه ي دستمزد-کارايي بر ارتباط بين دستمزدها و کيفيت کارگران تأکيد دارد. وقتي بنگاه کارگران جديد استخدام مي کند، نمي تواند کيفيت و توانايي متقاضيان را به طور کامل ارزيابي کند. با پرداخت يک دستمزد بيش تر مي تواند مجموعه اي از کارگران بهتر و مناسب تر براي مشاغل خود را جذب کند.
براي توضيح بيش تر يک مثال ارائه مي کنيم. شرکت آبرساني مالک يک حلقه چاه است و به يک کارگر براي تخليه ي آب از چاه نياز دارد. دو کارگر به نام هاي بيل و تِد متقاضي اين شغل هستند. بيل يک کارگر ماهر است و براي استخدام دستمزد هر ساعت 10 دلار را پيشنهاد مي کند. تِد نيز کارگر ساده اي است که تقاضاي 2 دلار دستمزد براي هر ساعت دارد. کم تر از اين دستمزد کارگري پيدا نخواهيم کرد. اقتصاددانان مي گويند دستمزد احتياطي بيل- کم ترين دستمزدي که بيل مي پذيرد- 10 دلار و دستمزد احتياطي تِد 2 دلار است.
بنگاه بايد کدام دستمزد را بپذيرد؟ اگر بنگاه بخواهد هزينه هاي خود را به حداقل برساند بايد دستمزد هر ساعت 2 دلار را بپذيرد. در اين دستمزد عرضه ي نيروي کار با مقدار تقاضاي نيروي کار ( يک نفر ) برابر است. بنابراين تِد اين شغل را به دست مي آورد و بيل پذيرفته نمي شود. حال فرض کنيد بنگاه آبرساني مي داند که فقط يکي از دو کارگر شايسته ي استخدام در اين شغل هستند ولي نمي داند اين کارگر بيل است يا تِد؟ اگر بنگاه کارگر غيرماهر را استخدام کند باعث صدمه ديدن چاه آب خواهد شد و بنگاه ضرر مي کند. در اين حالت بنگاه، راهبردي بهتر از پرداخت دستمزد تعادلي 2 دلار و استخدام تِد در اختيار دارد. بنگاه مي تواند دستمزد هر ساعت 10 دلار را پيشنهاد کند و هر دو نفر متقاضي استخدام شوند. با انتخاب تصادفي يکي از دو نفر شانس 50-50 در استخدام کارگر شايسته را دارد. برعکس اگر بنگاه دستمزد کم تر را پيشنهاد مطمئناً کارگر غيرماهر را استخدام خواهد کرد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر با ایمیل info@arshiyagroup.ir تماس حاصل فرمایید و یا به شماره 500011008069819 پیامک ارسال فرمایید
موضوع : مقالات