به پرتال ثبت شرکت ارشیا خوش آمدید امروز : پنج شنبه ، 1 آذر 1397

آیین‌های شب یلدا در کردستان/ خوردن کالک ترش در شه‌و چله کردها

به گزارش خبرگزاری فارس از کامیاران، مردم، زمستان را در حقیقت دو ماه یا دو بخش میدانند که 40 روز اول را چله بزرگ و 40 روز آخر را که مصادف با مراسم سده است، چله کوچک مینامند و در اصطلاح قدیم، شب اول زمستان را شب چله میگویند.

شب چله یا یلدا بلندترین شب سال است که ایرانیان چند هزار سال است که این شب را پاس داشته و آن را در کنار هم به صبح میرسانند، این شب که تنها یک دقیقه نسبت به دیگر شبها بلندتر است، موجب میشود همه اقوام دور یکدیگر جمع شده و شب خاطرهانگیزی را به یادگار بگذارند.

شب یلدا شب به یادماندنی در بین همه ایرانیان لقب گرفت و از کوچک و بزرگ و خرد و کلان از چند روز مانده به این شب به فکر تنقلات و شبنشینی یا به قول قدیمیها «شب چره» در این شبها هستند.

شب چله بعد از نوروز تنها مراسمی است که همواره در میان ایرانیان پایدار مانده است و علت پایداری آن را میتوان در باور دینی کهن مهرپرستان یعنی زایش خورشید و مهر دانست.

شب یلدا به زمان بین غروب آفتاب از 30 آذر ماه (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق میشود، ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیدهدم بیدار میمانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم میکنند.

گفتنی است، شب یلدا از شبهای دیگر فقط یک دقیقه بلندتر است اما همین یک دقیقه سکه شانس این شب گشته تا هزاران بار بیشتر از دیگر شب در میان مردم، اقبال یابد و مردم از سراسر کره زمین در این شب به شبزندهداری پرداخته و با خوردن بهترین خوراکیهایشان قلندران، شبزندهدار میشوند.

شب یلدا و مراسمی که در این شب برگزار میشود، یک سنت باستانی در میان تمامی اقوام ایرانی است که از زمانهای گذشته تا به امروز در میان ایرانیان به شیوههای مختلف مرسوم بوده است.

البته شب یلدا که در بسیاری از آیینها و فرهنگهای مصادف با زایش خورشید و آغاز دی گشته از سرزمینهای کهن آن را آغاز سال قرار دادهاند و به شگون روزی که خورشید از چنگ شبهای اهریمنی نجات مییافت، روزی مقدس برای مهرپرستان بود.

نام یلدا

واژهٔ یلدا ریشهٔ سریانی دارد و به معنای ولادت، میلاد و تولد است و چون شب یلدا، با میلاد مسیح تطبیق دارد به همین دلیل به این نام، نامگذاری شده است.

منظور از تولد، ولادت خورشید (مهر/ میترا) است که ابوریحان بیرونی از این جشن با نام میلاد اکبر نام برده و منظور از آن را میلاد خورشید دانسته است.

مراسم شب یلدا

از دیر باز در ایران باستان در بلندترین شب سال مردم جشنهایی میگرفتند که در این مراسمات شاد، مردم گرد هم جمع شده و شب را با خوردن، نوشیدن و گفتوگو سر میکردند.

بسیاری از ایرانیان در شب چله یا همان شب یلدا از میوهها شامل هویج، گلابی، انار، زیتون سبز، خربزه و هندوانه بر سفرههای خود میگذارند که البته در میان همه میوهها، هندوانه از میوههای اصلی در این شب است که باید خورده شود چراکه بسیاری بر این باورند که «گرمیت مغز» و « سوزندگی جگر» را دفع کرده و مانع میشود که جگر انسان لک بردارد.

جشن یلدا همچنان در ایران از پر اهمیتترین مراسم باستانی بوده که در این شب با گرد هم آمدن و شبنشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار میشود. متلگویی که نوعی شعرخوانی و داستانخوانی است از قدیم از آداب این جشن بوده که اجرای آن بر عهده پیرترین مجلس بود. از دیگر آئینهای شب چله یا شب یلدا خوردن آجیل مخصوص و میوههایی که دانههای زیادی دارند مانند هندوانه و انار مرسوم است، از دیگر آئینهای مرسوم ایرانیان در این شب گرفتن فال حافظ  است که البته شکستن گردو و باز کردن انار به نیت آیندهگویی برای یک نفر نیز در برخی نقاط مرسوم است.

یلدا در میان کردها

در کردستان آئین ویژه شب چله از دیرباز پا برجا بوده و یکی از عوامل مهم در استحکام بنیان خانوادهها در این دیار است، اگر چه شرایط اجتماعی، مهاجرتها و تغییر بافت فرهنگی منطقه تا حدودی آداب و رسوم شب یلدا را در کردستان کمرنگ کرده است، اما هنوز این سنت دیرینه در قالب شبنشینی با نام شب چله یا شب زمستان به قوت خود باقی است

در کردستان و کامیاران تنقلات و خوارکیهای خاصی ویژه این شب وجود دارد که در قالب سفرهای از تنقلات و میوههای و غذاهایی خاص در خانه پدر پهن شده و تمامی فرزندان دور آن جمع میشوند و بعد از خوردن غذا و میوه، همزمان با صرف تنقلات، شروع به بازیهای محلی مرسومی مانند « گوروا بازی یا جوراب بازی و گردوبازی» میکنند.

امام جمعه کامیاران در خصوص آئین و مراسمات شب یلدا گفت: عیادت از سالمندان، بیماران، جمعشدن در خانه بزرگ خانواده، ملاقات با خویشاوندان و دوستان و رسیدگی به احوال نیازمندان در همسایگی و یا در میان اقوام از جمله آداب پسندیده و نیکو و از رسوم بسیار زیبا و پسندیده این شب است که در اسلام نیز بسیار به آن سفارش شده است.

ماموستا توفیق قربانی شبهای بلند زمستان را فرصتی مناسب برای دیدار اقوام و دوستان دانست و اضافه کرد: صله رحم و دیدار با اقوام به قدری اهمیت دارد که رسول خدا (ص) حتی یک سال پیادهروی برای آن را جایز میشمارد.

وی بر لزوم صرفهجویی تأکید کرد و گفت: تمامی نعمات خداوند برای رفاه و آسایش بندگانش است و با توجه به اینکه در این شب با تنقلات و نعمات زیادی پذیرایی میشود، رسم زیبای دیدار یکدیگر در شب یلدا وقتی زیباتر میشود که بخشی از آنها را به مصرف یتیمان و افراد بیبضاعتی برسانیم که توانایی تهیه چنین اقلامی را در این شب ندارند.

قربانی ضمن اشاره به روایتی از رسول گرامی اسلام، مبنی بر اهمیت روزه گرفتن در روزهای زمستان افزود: شبهای زمستان، بهترین فرصت برای راز و نیاز و مناجات با خداوند بوده و روزهای کوتاه آن، فرصت مناسبی برای بهترین و خالصترین عبادت خدای تعالی است.

یک بانوی مسن کامیارانی در خصوص مراسمات شب چله میگوید: در کامیاران به تبع کردستان، این شب با شور و شعف وی‍ژهای گرامی داشته میشود، این شب در این دیار با نام «شهو چله» شناخته شده است.

آمنه عزیزی گفت: این شب در هر منطقهای از این استان متفاوت برگزار میشود، البته این تفاوت زیاد نیست اما بر اساس نوع و شیوه زندگی هر منطقه، آئین خاص آن منطقه در آئینهای ویژه این شب گنجانده میشود.

وی تصریح کرد: البته بیشترین تفاوت در برگزاری این مراسم در هر منطقه بیشتر مربوط به خوراکیها و تنقلات ویژه آن شب است.

عزیزی بیان کرد: این شب در بین مردم کامیاران از قدیم الایام جایگاه خاص خود را دارد و اهالی این دیار سعی میکنند با جمع شدن در منازل بزرگترها به ویژه پدربزرگها شبی به یادماندنی را بر خاطرات خود بیفزایند.

وی به آمادگی مردم از چند روز قبل از شب چله در کامیاران اشاره کرد و افزود: مردم در قدیم انگور را به بند میکشیدند و بیشتر از میوههایی مانند به، سیب، خربزه، انار، انجیر، گلابی و تخمه بوداده کدو و گندم برشته در کنار هندوانه استفاده میکردند.

عزیزی رسم جمعشدن در خانه بزرگ خانواده را یکی از رسوم خوب برای استحکام روابط خانوادهها دانست و اضافه کرد: در این شب به رسم مراسم مذهبی در کردستان، رسم بر این است که تمامی فرزندان یک خانواده در خانه بزرگ خانواده جمع میشوند و با پهن کردن سفرهای از اطعامی مانند دلمه و سبزی پلو با ماهی این شب را میگذراندند.

این بانوی کامیارانی تصریح کرد: با توجه به اینکه در بسیاری از خانوادهها به دلیلی مسائل روزمره ارزشهای خانوادگی رو به کمرنگ شدن است، شب یلدا میتواند یکی از فرصتهای خوب آئینی برای دور هم جمعشدن و رفع کدورتها و داشتن احساسات مشترک باشد.

وی بردن خوانچهای از تمامی تنقلات و خوراکیهای ویژه شب چله از طرف خانواده داماد برای خانواده نامزدش را یکی از رسومات زیبا در قدیم دانست و افزود: البته اگر عروس اولین شب چله را در خانه داماد باشد این وظیفه بر عهده خانواده عروس است.

یکی دیگر از بانوان جوان کامیارانی، شب چله را فرصتی برای زنده کردن آئینهای کهن دانست و افزود: شب یلدا، یک حسن بسیار خوبی دارد و آن هم این است که در این شب همه اقوام دور هم جمع شده و برای حتی یک شب هم که شده، تلفن همراه، تلویزیون و سایر وسایل ارتباطی که امروزه اثرات منفی زیادی بر رفت و آمدها داشته، کنار گذاشته میشود و همه در کنار هم لذت میبرند.

پریا کریمی گفت: شب یلدا را در کردستان «شهو چله» و «شهو زمستان» مینامند، اصلیترین ویژگی شب چله، جمع شدن خانوادهها با هماهنگی قبلی در کنار هم است به صورتی که معمولاً یک هفته قبل آن مشخص میشود که شب چله این سال در خانهی چه کسی جمع شوند.

وی تصریح کرد: البته در خانوادههایی که پدر، در قید حیات باشد معمولاً فرزندان با عروس و دامادها شب چله را در آنجا میگذرانند، اما به هر صورت که باشد اصل بر جمع شدن چند خانواده در کنار هم است که اگر این تجمع صورت نپذیرد، با وجود رعایت تمامی ویژگیهای شب چله که شامل خوردن شام، هندوانه، کالک ترش و میوه و تنقلات خاص است، نمیتوان گفت که در آن خانه، مراسم جشن شب چله برگزار شده است.

کریمی ضمن اشاره به اینکه تعریف داستانها، متلها و افسانههای قدیمی به وسیله بزرگان خانواده از آئینهای رایج در این شب است، افزود: از دیگر رسومات برای گذران این شب، انجام برخی بازیهای محلی است.

این بانوی کامیارانی گفت: خوردن هندوانه در این شب به نوعی وداع و خداحافظی با فصل گرما و پیشوازی از زمستان محسوب میشود.

کریمی در پایان تصریح کرد: البته اعتقادات محلی خوردن هندوانه در این شب موجب قوی شدن بدن در مقابل بیماریهای زمستان میدانند.

================

گزارش از آوات یوسفی

================

انتهای پیام/79018/ی40

تماس با ثبت شرکت ارشیا

موضوع : اخبار » تیتر اخبار » خبرگزاری فارس

تاریخ : 29-09-1393, 09:05

 

تمامی نظرات در کمتر از 12 ساعت پاسخ داده می شود

ارسال نظر


روزنامه رسمی

رهگیری پرونده ثبت شرکت
دفاتر پستی منتخب

ثبت شرکت برای اتباع خارجی

ثبت شرکت سهامی خاص :
اطلاعیه ها و اخبار
نظرسنجی
به نظر شما مناسب ترین شرکت برای شروع فعالیت اقتصادی کدام شرکت می باشد ؟
شرکت محدود
شرکت خاص
موسسه
شرکت تعاونی
ثبت شرکت در سراسر ایران
پشتیبانی ثبت ارشیا
||کرکره برقی|ایزوگام|کفسابی